Hegel’in Felsefesinde İmkân ve Sınırlar: Hikmet Kıvılcımlı’nın Hegel Okumaları

Bu çalışma esas olarak Hegel ve Felsefe Notları çalışması temelinde, Hikmet Kıvılcımlı’nın Georg Wilhelm Friedrich Hegel’in felsefesine ilişkin geliştirdiği düşüncelere odaklanmaktadır. 1960’lı yıllarda sol-sosyalist bir kuramcının felsefeyle kurduğu bağlantı noktalarını göstermesi açısından önem arz eden bu çalışma, Kıvılcımlı’nın yorumları ve Hegel’in kendi metinleriyle diyalog halinde incelenmiştir. Bir başka ifadeyle Kıvılcımlı’nın yorumlarında öne çıkan “diyalektik”, “gerçeklik”, “kavram”, “devlet” ve “tarih” gibi kavramlar Hegel’in Tinin Fenomenolojisi, Felsefi Bilimler Ansiklopedisi ve Tüze Felsefesi Doğal Hak ve Politik Bilim ve Mantık Bilimi adlı çalışmalarıyla birlikte ele alınmıştır. Bununla birlikte Macar filozof Georg Lukacs, Frankfurt Okulu mensuplarından Herbert Marcuse ve Yener Orkunoğlu’nun Hegel felsefesine yönelik geliştirdiği düşüncelere de başvurulmuştur. Hikmet Kıvılcımlı’nın Hegel felsefesini ele alırken öne çıkardığı vurguların ve eksikliklerin saptanması; Hegel’in devlet fikrini ve tarih tezini hangi açılardan eleştirdiğinin ortaya konması bu çalışmanın temel amacıdır.