Feminist Laboratuvarda Bilim, Emek ve Politika

Bilimsel bilgi üretim süreçlerinin modern mekanlarından biri olan laboratuvarlar, kapitalist, ataerkil ve sömürgeci ilişkilerin yeniden üretildiği alanlardır. Bu makale, günümüzün hakim bilim dünyasının kıyısında kalarak bu dünyanın bir eleştirisini sunan feminist laboratuvarları bilim ve politika ilişkileri çerçevesinde inceleyerek bilimin feminist bir edim olarak yapılabileceğini ve feminist politikanın bilim alanından üretilebileceğini önermekte. Makalenin ilk bölümü, feminist bilim ve teknoloji çalışmaları literatüründe 1960’lardan bu yana süren tartışmaları izleyerek feminist bir laboratuvar fikri ve tasarısının bilim kadınlarının somut deneyimleri ve bilimin feminist eleştirileri ile nasıl ortaya çıktığını tartışmakta. İkinci bölümde, Kanada’da kurulan bir feminist deniz bilimi laboratuvarı –Civic Laboratory for Environmental Action Research (CLEAR)– incelenerek bu laboratuvarda bilim ve politika ilişkisinin feminist değerler üzerinden nasıl kurulduğu ve bu değerlerin farklı pratikler aracılığıyla nasıl hayata geçirilmeye çalışıldığı anlatılmakta. Bilimsel bilgi üretim süreçlerinin daha yoğun bir biçimde sermayenin tahakkümü altına alındığı bu dönemde CLEAR gibi feminist laboratuvarlar örneği üzerinden bilimsel emeği yeniden düşünürken, bu makale bilimin nasıl, kimler tarafından ve ne için yapıldığı üzerine sürekli düşünmenin önemini vurgulamakta ve laboratuvarları bilimin müşterek, toplum için yapılan bir pratik olduğu savunusunu somutlaştırmak için yeniden dizayn ederken feminist politikaya ihtiyacımız olduğunu göstermekte.