Ataerki ve Din Kıskacında Göçmen Bakım Emeği

Kadınların özel hayatlarındaki ikincil konumun emek süreçleri ve iş yaşamlarında da hiç değişmeden devam ettiği bilinen ve çıplak gözle teşhis edilebilen bir durumdur. Bu gerçekliğe rağmen kadınların belki de onları bu ikincil konumdan kurtaracak en önemli adımı neden atmadıkları, başka bir deyişle, kadınların politik ve sendikal örgütlenmeye neden uzak durdukları çoğunlukla karşıtı üzerinden, yani “erkek egemen” varoluş ile açıklanır. Bu açıklama doğru olsa da, kadınların hangi nedenler/araçlarla bu hegemonyayı normalleştirdiği sorusunu cevaplamada yetersizdir ve bu çalışmada bu soru üzerinde durulmaktadır. Bu bağlamda makalede, 2012-2014 yılları arasında Londra, Berlin ve İstanbul’da yaşayan, 28 farklı ulusal aidiyete ve 10 farklı din/mezhebe mensup 120 temizlik ve bakım emekçisi kadınla yaptığım derinlemesine görüşmelerden örnekler aktarıyorum. Çalışma, dinlerin gerçekte ne olup ne olmadığını sorgulamak yerine kadınların dini nasıl algılayıp, nasıl içselleştirdiğini yine onların söylemleri üzerinden anlamayı amaçlıyor ve bunu aile, göç, bakım emeği, din ve kadın beşgeni içerisine yerleştirerek ilişkisel bir yöntemle analiz ediyor. Araştırmanın bulguları, siyasal partiler, işçi örgütleri ve feminist hareketlere özellikle eğitim çalışmalarında ataerkil kodların yanında kadın ve din ilişkisine de yer vermelerini öneriyor.