{"id":3300,"date":"2026-10-28T19:03:03","date_gmt":"2026-10-28T17:03:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.praksis.org\/makale\/gec-kapitalistlesme-surecinde-imalat-sanayi-ve-finans-arasindaki-ic-baglantilar-2001-sonrasi-krizler-uzerinden-bir-analiz\/"},"modified":"2026-10-28T21:11:54","modified_gmt":"2026-10-28T19:11:54","slug":"gec-kapitalistlesme-surecinde-imalat-sanayi-ve-finans-arasindaki-ic-baglantilar-2001-sonrasi-krizler-uzerinden-bir-analiz","status":"publish","type":"praksis_makale","link":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/makale\/gec-kapitalistlesme-surecinde-imalat-sanayi-ve-finans-arasindaki-ic-baglantilar-2001-sonrasi-krizler-uzerinden-bir-analiz\/","title":{"rendered":"Ge\u00e7 Kapitalistle\u015fme S\u00fcrecinde \u0130malat Sanayi ve Finans Aras\u0131ndaki \u0130\u00e7 Ba\u011flant\u0131lar: 2001 Sonras\u0131 Krizler \u00dczerinden Bir Analiz"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Finansalla\u015fma ve finansal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k kavramlar\u0131 \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalar kapitalizmi, ge\u00e7 kapitalistle\u015fme deneyimleri \u00fczerinden yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmemize neden olmaktad\u0131r. Kapitalizmi yeniden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken hi\u00e7 ku\u015fkusuz \u00f6ne \u00e7\u0131kan bu kavramlar\u0131n bir yandan ya\u015fanan s\u00fcre\u00e7lerle yani, tarihsel d\u00f6nemlerle birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi ve di\u011fer yandan da finansal dinamiklerle y\u00fczle\u015fen kapitalist toplumlar\u0131n kendilerine \u00f6zg\u00fc deneyimlerinin g\u00fcndeme al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. Bu durum ge\u00e7 kapitalistle\u015fen \u00fclkelerin d\u00fcnya kapitalizmine eklemlenme s\u00fcre\u00e7lerinin analizini ve dahas\u0131 i\u015faret edilen bu iki gereklilik ile T\u00fcrkiye\u2019de finansalla\u015fma ve finansal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k konusunu imalat sanayi \u00fczerinden ele alan bir \u00e7er\u00e7eveden hareketle d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi anlaml\u0131 k\u0131lmaktad\u0131r. Bu do\u011frultuda finansalla\u015fma ve finansal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k olgular\u0131n\u0131n imalat sanayi \u00fczerinden \u00fcretim alan\u0131yla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kuran bir analiz, bu olgular\u0131n ili\u015fki i\u00e7inde oldu\u011fu di\u011fer de\u011fi\u015fkenleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Bu \u00e7er\u00e7eveden hareketle \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de ge\u00e7 kapitalistle\u015fmeye dayal\u0131 sermaye birikim s\u00fcrecinin 2001 krizinden sonraki evresinde \u00fcretim mallar\u0131nda ithal girdi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak somutla\u015fan \u00fcretime dair yap\u0131sal \u00e7eli\u015fkilerin finansal i\u015fleyi\u015fle olan i\u00e7sel ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 imalat sanayinin bor\u00e7lanma dinamikleri \u00fczerinden kurmakt\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de imalat sanayinin 2001 krizi sonras\u0131na ili\u015fkin yak\u0131n d\u00f6nem pratikleri, \u00fcretim mallar\u0131 ithalat\u0131 i\u00e7in gereken d\u00f6viz bi\u00e7iminde bor\u00e7lanman\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 bir a\u015famaya kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir. \u0130malat sanayini, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fcretimi (Departman I) ve t\u00fcketim ara\u00e7lar\u0131 \u00fcretimi (Departman II) bi\u00e7iminde iki ayr\u0131 \u00fcretim kategorisi olarak ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, T\u00fcrkiye gibi ge\u00e7 kapitalistle\u015fen \u00fclkelerde karakteristik bir \u00f6zellik olarak Departman II \u00fcretimindeki yo\u011funla\u015fma, daha fazla Departman I ihtiyac\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Ancak ge\u00e7 kapitalistle\u015fmenin getirdi\u011fi yap\u0131sal s\u0131n\u0131rlar ve sermaye birikim d\u00fczeyinin kendisine \u00f6zg\u00fc tarihsel ko\u015fullar\u0131, imalat sanayi \u00fcretim yap\u0131s\u0131n\u0131n Departman I ithalat\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine neden olmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden de imalat sanayinde yap\u0131sal bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm olmaks\u0131z\u0131n devam eden \u00fcretim art\u0131\u015flar\u0131, bir yandan \u00fcretim i\u00e7in gereken finansman\u0131 bor\u00e7 sermaye bi\u00e7iminde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131rken di\u011fer yandan da d\u00f6viz bi\u00e7iminde bor\u00e7 sermayenin \u00fcretken sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fememesinden dolay\u0131 k\u0131r\u0131lamayan bir bor\u00e7 sarmal\u0131 yaratarak finansal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131rmaktad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle \u00e7al\u0131\u015fma, \u00fcretim ve finans alanlar\u0131n\u0131 birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnen analizlere ele\u015ftirel bir perspektiften yakla\u015fmaktad\u0131r. \u00dcretim ve dola\u015f\u0131m a\u015famalar\u0131n\u0131n i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi kapitalizmin b\u00fct\u00fcnsel i\u015fleyi\u015finden hareketle, imalat sanayindeki bor\u00e7 sarmal\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan nedensel mekanizmalar\u0131 kurmak bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel referans noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"template":"","praksis_konu":[81],"praksis_yazar":[411],"praksis_anahtar":[414,415,354,412,413],"class_list":["post-3300","praksis_makale","type-praksis_makale","status-publish","hentry","praksis_konu-iktisat","praksis_yazar-gizem-simsek-acar","praksis_anahtar-doviz-biciminde-sermaye-ihtiyaci","praksis_anahtar-finansal-bagimlilik","praksis_anahtar-finansallasma","praksis_anahtar-gec-kapitalistlesme","praksis_anahtar-imalat-sanayi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/praksis_makale"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3300\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4111,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3300\/revisions\/4111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"praksis_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_konu?post=3300"},{"taxonomy":"praksis_yazar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_yazar?post=3300"},{"taxonomy":"praksis_anahtar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_anahtar?post=3300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}