{"id":3331,"date":"2026-10-28T19:03:03","date_gmt":"2026-10-28T17:03:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.praksis.org\/makale\/engelsin-diyalektik-teorisi-doganin-diyalektigi-mi-dusuncenin-diyalektigi-mi\/"},"modified":"2026-10-28T21:11:55","modified_gmt":"2026-10-28T19:11:55","slug":"engelsin-diyalektik-teorisi-doganin-diyalektigi-mi-dusuncenin-diyalektigi-mi","status":"publish","type":"praksis_makale","link":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/makale\/engelsin-diyalektik-teorisi-doganin-diyalektigi-mi-dusuncenin-diyalektigi-mi\/","title":{"rendered":"Engels\u2019in Diyalektik Teorisi: \u201cDo\u011fan\u0131n Diyalekti\u011fi\u201d mi, D\u00fc\u015f\u00fcncenin Diyalekti\u011fi mi?"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Anti-D\u00fchring ve Do\u011fan\u0131n Diyalekti\u011fi ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitaplar, Marksizm\u2019in tarihsel ve toplumsal varsay\u0131mlar\u0131n\u0131 do\u011fa bilimleri ile ili\u015fkilendirmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Buradaki a\u00e7\u0131klamalar Engels\u2019e, Marksist felsefe gelene\u011fi i\u00e7inde ay\u0131r\u0131c\u0131 bir yer kazand\u0131r\u0131r. Bu yeri, Engels\u2019in hi\u00e7 kullanmad\u0131\u011f\u0131 \u201cdo\u011fan\u0131n diyalekti\u011fi\u201d terimi temsil etmektedir. \u201cDo\u011fan\u0131n diyalekti\u011fi\u201d mi, do\u011fa hakk\u0131ndaki bilgileri i\u015fleyen d\u00fc\u015f\u00fcncenin diyalekti\u011fi mi? (Soru Engels\u2019ten yana Engels\u2019e kar\u015f\u0131 yan\u0131tlanacakt\u0131r.) \u201cDo\u011fada diyalektik\u201d, do\u011fa \u00f6gelerinin yasas\u0131 gibi i\u015fleyen bir diyalektik anlay\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu tart\u0131\u015fmal\u0131 bir sonu\u00e7tur. Ancak Engels\u2019in uygulad\u0131\u011f\u0131 diyalektik bu de\u011fildir. Engels, olgular\u0131n i\u015fleyi\u015fini de\u011fil, olgular hakk\u0131ndaki bilginin i\u015fleyi\u015finin y\u00f6ntemi olan bir diyalekti\u011fi kullanmaktad\u0131r. \u201cEngels\u2019in s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi \u201cdo\u011fada diyalektik\u201d, bilimlerinin nesneleri hakk\u0131ndaki bilginin i\u015flenmesi ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu da temelde diyalekti\u011fi y\u00f6ntem olarak uygulamak demektir ki, bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin diyalekti\u011finin tan\u0131m\u0131d\u0131r. Makalede bu varsay\u0131m\u0131 temellendirmek i\u00e7in: \u0130lk olarak diyalekti\u011fin farkl\u0131 formlarda g\u00f6r\u00fclmesine yol a\u00e7an g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler analiz edilmektedir. \u0130kinci olarak, diyalektik genelde bir y\u00f6ntem, \u00f6zelde ise d\u00fc\u015f\u00fcnce y\u00f6ntemi olarak g\u00f6sterilmektedir. Ard\u0131ndan diyalektik ile bilim ili\u015fkisi, y\u00f6nteme nesnellik kazand\u0131rma aray\u0131\u015f\u0131 olarak g\u00f6sterilmektedir ve Ortodoks Marksizm\u2019in ve Bat\u0131 Marksizm\u2019inin diyalekti\u011fin bilimsel niteli\u011fi ile olan sorunlu ili\u015fkisi \u00f6zetlenmektedir. Makale, Engels\u2019in do\u011fa bilimlerini diyalektik a\u00e7\u0131dan ele almas\u0131n\u0131n gerisindeki politik gereksinimlere g\u00f6ndermede bulunarak tamamlanmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"template":"","praksis_konu":[87],"praksis_yazar":[471],"praksis_anahtar":[],"class_list":["post-3331","praksis_makale","type-praksis_makale","status-publish","hentry","praksis_konu-felsefe","praksis_yazar-engin-delice"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/praksis_makale"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4142,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3331\/revisions\/4142"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"praksis_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_konu?post=3331"},{"taxonomy":"praksis_yazar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_yazar?post=3331"},{"taxonomy":"praksis_anahtar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_anahtar?post=3331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}