{"id":3348,"date":"2026-10-28T19:03:04","date_gmt":"2026-10-28T17:03:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.praksis.org\/makale\/efendisiz-halklardan-kapitalist-devletlere-kultur-ve-iktidar\/"},"modified":"2026-10-28T21:11:55","modified_gmt":"2026-10-28T19:11:55","slug":"efendisiz-halklardan-kapitalist-devletlere-kultur-ve-iktidar","status":"publish","type":"praksis_makale","link":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/makale\/efendisiz-halklardan-kapitalist-devletlere-kultur-ve-iktidar\/","title":{"rendered":"Efendisiz Halklardan Kapitalist Devletlere: K\u00fclt\u00fcr ve \u0130ktidar"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n problemi: zorlay\u0131c\u0131 iktidar\u0131n kendi ayr\u0131ks\u0131\/d\u0131\u015fsal konumunu bilfiil \u201ck\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201d hedef alan hususi politik tertiplerle toplumsal varl\u0131\u011fa i\u00e7kin\/\u00f6zde\u015f bir konum olarak kabul ettirme \u00e7abas\u0131d\u0131r. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn yap\u0131sal-tarihsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnde \u201cayn\u0131 kalarak de\u011fi\u015fen\u201d anlamland\u0131rmalara -muktedir de\u011fil ve fakat muhatap olarak- y\u00f6nelen bu tertip, s\u0131n\u0131fs\u0131z-devletsiz g\u00fcnlerin Aden bah\u00e7esinde boy atan ilk sivrilmelerden geli\u015fkin kapitalist devlet ayg\u0131t\u0131na kadar iktidar(lar)\u0131n toplumsal ser\u00fcvenin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olarak mutlakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda fevkalade tesirlidir. Bu sayede kendi hizipsel ereklerini toplumun otantik varl\u0131k s\u00fcrd\u00fcrme gelene\u011finin hakiki gerekleriymi\u015f gibi icra eden egemenler, gelene\u011fi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fcretme \u00e7abalar\u0131n\u0131, gelene\u011fe ve k\u00fclt\u00fcre dayanma \u00e7abas\u0131 olarak sunarken, iktidar\u0131 imleyen k\u00fclt\u00fcrel dizgeyi bask\u0131n k\u0131larak b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fc if\u015fa edebilecek k\u00fclt\u00fcrel temay\u00fclleri de olanaks\u0131zla\u015ft\u0131rma \u00e7abas\u0131ndad\u0131r. Bu problem \u00e7er\u00e7evesinde makalede zorlay\u0131c\u0131 iktidar\u0131n olu\u015fum ve geli\u015fim s\u00fcrecinin siyasal antropolojik bir tahlili ve tasviri sunulmu\u015f, yap\u0131sal-tarihsel ba\u011flamda s\u00fcregelen k\u00fclt\u00fcrel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde iktidar-k\u00fclt\u00fcr ili\u015fkisi ve dahi iktidar imgeleminin k\u00fclt\u00fcrel u\u011fraklara sirayet edi\u015fi (farkl\u0131 etnografilerden derlenen) ampirik \u00f6rneklerle a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Stat\u00fckonun sembollerinden toplumsal ser\u00fcvene dair iktidar s\u00f6ylemine, iktidar\u0131 onayan de\u011fer ve tabu se\u00e7kisinden alternatif toplum muhayyilesinin ilgas\u0131na kadar pek \u00e7ok u\u011frakta s\u00f6z konusu olan bu tertibin \u201cbilimsel\u201d if\u015fas\u0131, \u201ch\u00e2kim k\u00fclt\u00fcr\u201d ile \u201ck\u00fclt\u00fcr\u00fcn kendi seyri\u201d aras\u0131ndaki fark\u0131 g\u00f6zetebilen (ve bu sefer iktidara ait kabullerle i\u015fe giri\u015fmeyen) k\u00fclt\u00fcrel direni\u015f mekanizmalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi bak\u0131m\u0131ndan elzemdir. Anahtar Kelimeler: \u0130ktidar, zorlay\u0131c\u0131 iktidar, asabiye, k\u00fclt\u00fcr, h\u00e2kim k\u00fclt\u00fcr<\/p>\n","protected":false},"template":"","praksis_konu":[490,77],"praksis_yazar":[489],"praksis_anahtar":[],"class_list":["post-3348","praksis_makale","type-praksis_makale","status-publish","hentry","praksis_konu-antropoloji","praksis_konu-sosyoloji","praksis_yazar-yasin-durak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3348","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/praksis_makale"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3348\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4159,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3348\/revisions\/4159"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3348"}],"wp:term":[{"taxonomy":"praksis_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_konu?post=3348"},{"taxonomy":"praksis_yazar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_yazar?post=3348"},{"taxonomy":"praksis_anahtar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_anahtar?post=3348"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}