{"id":3349,"date":"2026-10-28T19:03:04","date_gmt":"2026-10-28T17:03:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.praksis.org\/makale\/turkiyede-alevilik-algisi-muhataplik-bicimleri-ve-tarihsel-sureklilikler\/"},"modified":"2026-10-28T21:11:55","modified_gmt":"2026-10-28T19:11:55","slug":"turkiyede-alevilik-algisi-muhataplik-bicimleri-ve-tarihsel-sureklilikler","status":"publish","type":"praksis_makale","link":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/makale\/turkiyede-alevilik-algisi-muhataplik-bicimleri-ve-tarihsel-sureklilikler\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019de Alevilik Alg\u0131s\u0131, Muhatapl\u0131k Bi\u00e7imleri ve Tarihsel S\u00fcreklilikler"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye\u2019de yakla\u015f\u0131k son yirmi y\u0131lda AKP h\u00fck\u00fcmetleri eliyle geli\u015ftirilen k\u00fclt\u00fcr politikalar\u0131n\u0131n temel \u00f6zelliklerinin en iyi g\u00f6zlenebilece\u011fi alanlardan birisi de Alevili\u011fe dair \u00fcretilen s\u00f6ylem ve pratikler olmu\u015ftur. Bu alan partinin hem tarihsel \u00f6tekisini in\u015fa etti\u011fi hem de Alevilere kar\u015f\u0131 geleneksel olarak s\u00fcregelen politik tutumun beslendi\u011fi bir d\u00fczlem olmu\u015ftur. Kapitalist modernle\u015fmenin in\u015fa etti\u011fi k\u00fclt\u00fcr politikalar\u0131 \u00f6zellikle 20. y\u00fczy\u0131lda toplumsal-siyasal-inan\u00e7sal alanlar\u0131 san\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha fazla etkilemi\u015ftir. Hatta bu alanlar\u0131 geleneksel k\u00f6klerinden radikal bi\u00e7imde koparak ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 yeniden bi\u00e7imlendirdi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Referans\u0131n\u0131 modern zaman milliyet\u00e7ili\u011finden alan k\u00fclt\u00fcr politikalar\u0131, bu anlamda \u2018yap\u0131c\u0131\/kurucu\u2019 bir i\u015flev \u00fcstlendi\u011fi s\u00f6ylenebilir. T\u00fcrk modernle\u015fmesi ve ona e\u015flik eden k\u00fclt\u00fcr politikalar\u0131 da 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan ba\u015flamak \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019nin yeni k\u00fclt\u00fcrel haritas\u0131n\u0131n olu\u015fumunu etkilemi\u015ftir. Etnik ve inan\u00e7 kimliklerinin bu yeni k\u00fclt\u00fcrel haritada kendine yer bul(ama) mas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fine evrilecek bu politikalar\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 veya kapatt\u0131\u011f\u0131 kanallarla ili\u015fkilidir. Neredeyse 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011fine kadar devam eden bu politika, Alevilerin de kendilerini g\u00f6r\u00fcnmez bir alana \u00e7ekme edimini tetiklemi\u015ftir. \u00d6zellikle hakim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bask\u0131n oldu\u011fu mekanlarda ya\u015fayan Aleviler, dramatik deneyimlere maruz kalm\u0131\u015flard\u0131r. Cenazeleri, arzu etmedikleri halde camilerden kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ramazan aylar\u0131nda oru\u00e7 tutmak zorunda kalm\u0131\u015f ya da en az\u0131ndan oru\u00e7 tutuyor gibi g\u00f6r\u00fcnmeye gayret etmi\u015flerdir. K\u0131saca hakim politik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn Alevileri hakim inan\u00e7 ve rit\u00fcellerin i\u00e7ine \u00e7ekme ve b\u00f6ylece ad\u0131m ad\u0131m asimile etme s\u00fcreci, Alevilerin d\u00fcnyas\u0131nda da bir \u00f6l\u00e7\u00fcde zorunlu\/\u2019g\u00f6n\u00fcll\u00fc\u2019 i\u00e7 destekler yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu makalede bug\u00fcnle ge\u00e7mi\u015f aras\u0131nda ba\u011f kurarak son Osmanl\u0131 ve Cumhuriyet T\u00fcrkiye\u2019sinin Alevilere\/Alevili\u011fe dair politikalar\u0131n\u0131n dili, \u015fiddeti, etkileri ve yans\u0131malar\u0131 analiz edilecektir. Alevilerle kurulmayan muhatapl\u0131k ili\u015fkisinin esasta Alevileri g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131larak bu kimli\u011fi k\u00fclt\u00fcrel d\u00fcnyadan silip atmay\u0131 hedeflemesine dair k\u00fclt\u00fcr politikalar\u0131n\u0131n 21. y\u00fczy\u0131ldaki yeni bi\u00e7imleri tart\u0131\u015f\u0131lacak; \u2018g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131lman\u0131n\u2019 teknik olarak art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn olamad\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcnk\u00fc ko\u015fullarda Alevilerin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr me\u015fruiyetine ra\u011fmen, istikrarl\u0131 yasal tan\u0131nmazl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7an arkaplan incelenecektir. Niteliksel y\u00f6ntemlerle yap\u0131lacak bu \u00e7al\u0131\u015fmada devlet ar\u015fivleri ilgili politik tutum ve k\u00fclt\u00fcr y\u00f6n\u00fcnden taranacak ve konuya dair literat\u00fcrden istifade edilecektir.<\/p>\n","protected":false},"template":"","praksis_konu":[492,390,90],"praksis_yazar":[491],"praksis_anahtar":[],"class_list":["post-3349","praksis_makale","type-praksis_makale","status-publish","hentry","praksis_konu-din","praksis_konu-etnik-calismalar","praksis_konu-tarih","praksis_yazar-sukru-aslan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3349","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/praksis_makale"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3349\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4160,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3349\/revisions\/4160"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"praksis_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_konu?post=3349"},{"taxonomy":"praksis_yazar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_yazar?post=3349"},{"taxonomy":"praksis_anahtar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_anahtar?post=3349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}