{"id":3352,"date":"2026-10-28T19:03:04","date_gmt":"2026-10-28T17:03:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.praksis.org\/makale\/kendiliginden-muhkem-ele-gecirilemeyen-kultur-ve-tiyatro-kalesi\/"},"modified":"2026-10-28T21:11:55","modified_gmt":"2026-10-28T19:11:55","slug":"kendiliginden-muhkem-ele-gecirilemeyen-kultur-ve-tiyatro-kalesi","status":"publish","type":"praksis_makale","link":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/makale\/kendiliginden-muhkem-ele-gecirilemeyen-kultur-ve-tiyatro-kalesi\/","title":{"rendered":"Kendili\u011finden Muhkem: Ele Ge\u00e7irilemeyen K\u00fclt\u00fcr ve Tiyatro Kalesi"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AKP\u2019nin tiyatro ve k\u00fclt\u00fcr politikalar\u0131na damgas\u0131n\u0131 vuran \u00fc\u00e7 \u00f6\u011fe sans\u00fcr, kovu\u015fturma ve ekonomik k\u0131s\u0131tlamad\u0131r. Yasaklanan oyunlar, siyasi veya ekonomik nedenlerle s\u00fcrg\u00fcnde ya\u015famak zorunda olan tiyatrocular, muhalif tiyatrolar\u0131n \u00f6deneklerinin kesilmesi bu manzaran\u0131n en \u00e7ok g\u00f6ze batan par\u00e7alar\u0131. Her y\u0131l D\u00fcnya Tiyatrolar G\u00fcn\u00fc\u2019nde yaz\u0131lan ulusal bildiriler, bu t\u00fcrden sald\u0131r\u0131lar\u0131n envanteriyle y\u00fckl\u00fc. Bu siyasi ve ekonomik bask\u0131lar g\u00f6rece iyi raporlanan hak ihlalleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. Ne var ki, AKP ve k\u00fclt\u00fcr ili\u015fkisi s\u00f6z konusu oldu\u011funda, iktidar kurmaylar\u0131n\u0131n da kafas\u0131n\u0131 kurcalayan daha \u00f6nemli bir soru var: 18 y\u0131ld\u0131r iktidarda olmalar\u0131na ve hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131n\u0131 zor ve \u201cr\u00fc\u015fvet\u201d yoluyla gasp etmi\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen, -kendi terimleriyle- \u201ck\u00fclt\u00fcrel hegemonya\u201dy\u0131 ele ge\u00e7irmekte bir arpa boyu yol kat etmemi\u015f olmalar\u0131. Sa\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131n k\u00fclt\u00fcrle aras\u0131 hi\u00e7bir zaman iyi olmam\u0131\u015ft\u0131r ama yine de d\u00fcnya k\u00fclt\u00fcr miras\u0131na eser say\u0131da eser b\u0131rakt\u0131lar; \u00f6rne\u011fin fa\u015fist \u0130talya bize yine de sa\u011fc\u0131 \u201cb\u00fcy\u00fck\u201d sanat\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6steriyor. \u0130ktidar\u0131 Gram\u015fiyen terimlere s\u0131\u011f\u0131nacak kadar \u00fczen \u015fey, iktidar\u0131 ve paray\u0131 neredeyse tamamen ellerinin alt\u0131nda toplamalar\u0131na ra\u011fmen bu konuda ellerinden hi\u00e7bir \u015fey gelmemesidir. Gramsci\u2019nin hegemonya ve k\u00fclt\u00fcrel hegemonya kavramlar\u0131n\u0131, bu ba\u011flamda kar\u015f\u0131-hegemonya ve hegemonya m\u00fccadelesi \u00e7er\u00e7evesinden d\u00fc\u015f\u00fcnmek bu tart\u0131\u015fmay\u0131 anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Fa\u015fizm gibi \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n da k\u00fclt\u00fcr ve sanatla aras\u0131 iyi de\u011fildir. Sadece \u00e7\u0131kar i\u00e7in bir \u201cdava\u201dn\u0131n propagandas\u0131n\u0131 -en az\u0131ndan ikna edici bir bi\u00e7imde- yapmak da kolay de\u011fildir. Ama bu \u201cpolitikok\u00fclt\u00fcrel\u201d kabuller ger\u00e7e\u011fin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131yor. Tiyatro \u00f6rne\u011finde g\u00f6rece\u011fimiz gibi, T\u00fcrkiye entelijansiyas\u0131, T\u00fcrkiye Devrimci Hareketi ad\u0131yla an\u0131lan sosyalist hareketlerle hep ba\u011flant\u0131l\u0131 olmu\u015ftur. K\u00fclt\u00fcr alan\u0131na -pek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir direni\u015f g\u00f6stermese bile- \u0130slamc\u0131 hegemonyaya kar\u015f\u0131 kendili\u011finden tahkimat sa\u011flayan \u015fey de budur. Ne var ki bu tahkimata g\u00fcvenmek yerine daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretim ve \u00f6rg\u00fctlenme pratiklerine y\u00f6nelmek gerekir. Anahtar Kelimeler: k\u00fclt\u00fcrel hegemonya, AKP\u2019nin k\u00fclt\u00fcr politikalar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de tiyatro, T\u00fcrkiye Devrimci Hareketi<\/p>\n","protected":false},"template":"","praksis_konu":[256],"praksis_yazar":[495],"praksis_anahtar":[],"class_list":["post-3352","praksis_makale","type-praksis_makale","status-publish","hentry","praksis_konu-kulturel-calismalar","praksis_yazar-baris-yildirim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3352","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/praksis_makale"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3352\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4163,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3352\/revisions\/4163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"praksis_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_konu?post=3352"},{"taxonomy":"praksis_yazar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_yazar?post=3352"},{"taxonomy":"praksis_anahtar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_anahtar?post=3352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}