{"id":3406,"date":"2026-10-28T19:03:04","date_gmt":"2026-10-28T17:03:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.praksis.org\/makale\/kapitalist-emperyalist-dunya-sistemi-ve-cin-cevreden-merkeze-uzun-yuruyus-mu-engelli-kosu-mu\/"},"modified":"2026-10-28T21:11:56","modified_gmt":"2026-10-28T19:11:56","slug":"kapitalist-emperyalist-dunya-sistemi-ve-cin-cevreden-merkeze-uzun-yuruyus-mu-engelli-kosu-mu","status":"publish","type":"praksis_makale","link":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/makale\/kapitalist-emperyalist-dunya-sistemi-ve-cin-cevreden-merkeze-uzun-yuruyus-mu-engelli-kosu-mu\/","title":{"rendered":"Kapitalist-Emperyalist D\u00fcnya Sistemi ve \u00c7in: \u00c7evreden Merkeze Uzun Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f m\u00fc, Engelli Ko\u015fu mu?"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7in 1970\u2019lerin sonundan bu yana, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fmesine y\u00f6nelik a\u015f\u0131r\u0131 bir tap\u0131nmatemelinde me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lan, a\u015famal\u0131 fakat istikrarl\u0131 bir kapitalist yeniden-in\u015fa s\u00fcrecindenge\u00e7iyor. \u0130hracat-merkezli b\u00fcy\u00fcme stratejisi, 2008 krizine dek, sosyalizm-sonras\u0131 d\u00f6nemin\u2018reformcu\u2019 \u00f6nderleri taraf\u0131ndan uygulamaya konulan \u00c7in sermaye birikim modelininmerkezinde yer ald\u0131. Ne var ki 2008\u2019den sonra, \u00c7in\u2019de \u00fcretilen mallara y\u00f6nelik k\u00fcresel talebind\u00fc\u015fmesi ve \u00c7in\u2019in ekonomik b\u00fcy\u00fcmesinin yava\u015flamas\u0131, \u00c7KP\u2019yi \u2018reform ve d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lma\u2019dangeri ad\u0131m atmaks\u0131z\u0131n yeni bir yol izlemeye zorlad\u0131. O zamandan beri \u00c7KP\u2019nin hen\u00fcz1990\u2019lar\u0131n sonunda geli\u015ftirdi\u011fi \u2018d\u0131\u015far\u0131 y\u00f6nelme\u2019 stratejisi, \u2018\u00c7in\u2019e \u00f6zg\u00fc\u2019 sermaye birikimininomurgas\u0131 h\u00e2line gelmi\u015f durumda. \u00c7in\u2019in \u00e7ekti\u011fi do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m miktar\u0131 h\u00e2l\u00e2muazzam b\u00fcy\u00fckl\u00fckte; ancak son y\u0131llarda \u00c7in, ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyadaki ikinci b\u00fcy\u00fck netsermaye ihracat\u00e7\u0131s\u0131na da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. K\u00fcresel G\u00fcney\u2019in hammadde zengini \u00fclkelerinde \u00c7inetkisi gittik\u00e7e art\u0131yor ve \u00c7in, art\u0131k \u00e7ok daha etkin bir d\u0131\u015f politika izliyor. Bu g\u00fcncel geli\u015fmeler,\u00c7in i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131ndaki Marksist \u00e7evrelerde de, \u00c7in\u2019in devasa sermaye ihrac\u0131n\u0131n niteli\u011five \u00c7in\u2019in mevcut kapitalist-emperyalist d\u00fcnya sistemi i\u00e7indeki rol\u00fcne ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar\u0131tetikliyor. Bu makalenin amac\u0131 da, \u00c7in\u2019in yoksul, tar\u0131ma-dayal\u0131 bir \u00e7evre ekonomisindenkapitalist (hatta kimilerine g\u00f6re \u2018emperyalist\u2019) bir s\u00fcper-g\u00fc\u00e7 konumuna \u2018y\u00fckselmesi\u2019nibaltalayabilecek yap\u0131sal s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131n bir tahlili \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, s\u00f6z konusu tart\u0131\u015fmalarda dilegetirilen farkl\u0131 arg\u00fcmanlar\u0131n ele\u015ftirel bir de\u011ferlendirmesini sunmakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"template":"","praksis_konu":[81,69],"praksis_yazar":[553],"praksis_anahtar":[],"class_list":["post-3406","praksis_makale","type-praksis_makale","status-publish","hentry","praksis_konu-iktisat","praksis_konu-siyaset-bilimi","praksis_yazar-onurcan-ulker"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/praksis_makale"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4217,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3406\/revisions\/4217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"praksis_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_konu?post=3406"},{"taxonomy":"praksis_yazar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_yazar?post=3406"},{"taxonomy":"praksis_anahtar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_anahtar?post=3406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}