{"id":3421,"date":"2026-10-28T19:03:05","date_gmt":"2026-10-28T17:03:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.praksis.org\/makale\/mustereklestirme-ve-citlemenin-zamani-gollucede-toprak-mucadeleleri\/"},"modified":"2026-10-28T21:11:56","modified_gmt":"2026-10-28T19:11:56","slug":"mustereklestirme-ve-citlemenin-zamani-gollucede-toprak-mucadeleleri","status":"publish","type":"praksis_makale","link":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/makale\/mustereklestirme-ve-citlemenin-zamani-gollucede-toprak-mucadeleleri\/","title":{"rendered":"M\u00fc\u015fterekle\u015ftirme ve \u00c7itlemenin Zaman\u0131: G\u00f6ll\u00fcce\u2019de Toprak M\u00fccadeleleri"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yaz\u0131, m\u00fc\u015fterekle\u015ftirme pratikleri ve \u00e7itleme s\u00fcre\u00e7leri aras\u0131ndaki ili\u015fkinin zamansal boyutuna odaklan\u0131yor. Yaz\u0131n\u0131n merkezinde \u0130zmir\u2019in Torbal\u0131 il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 G\u00f6ll\u00fcce k\u00f6y\u00fcnde, k\u00f6yl\u00fc ve toprak a\u011fas\u0131 ve daha sonra k\u00f6yl\u00fc ve arazileri sat\u0131n alan \u015firket aras\u0131nda,1950\u2019lerden itibaren kristalize olan ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek s\u00fcren toprak m\u00fccadelesi \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7itleme ve m\u00fc\u015fterekle\u015ftirme eylemlerinin mek\u00e2nsal ve zamansal ili\u015fkisi yer al\u0131yor. S\u00f6z konusu vaka, \u00e7itlemeleri topluluklar\u0131 dereceli olarak piyasadan \u00f6zerkle\u015fen toplumsal ili\u015fkilerinden m\u00fclks\u00fczle\u015ftiren, \u00f6zel m\u00fclkiyet, piyasa ili\u015fkisi ve disiplinini dayatan mek\u00e2nsal bir rejim olarak tart\u0131\u015fmay\u0131, bununla birlikte \u00e7itleme ve m\u00fc\u015fterekle\u015ftirme aras\u0131ndaki diyalektik ili\u015fkinin zamansal niteli\u011fine odaklanmay\u0131 gerektiriyor. Yaz\u0131da, G\u00f6ll\u00fcce vakas\u0131 \u00fczerinden \u00e7itleme ve m\u00fc\u015fterekle\u015ftirme aras\u0131ndaki bu \u201cikili hareketin\u201d ritim, zamanlama, tempo ve s\u00fcre gibi zamansal niteliklerini iki eksen boyunca takip ediyorum. Birincisi \u00e7itlemenin farkl\u0131 mek\u00e2nsal stratejilerine kar\u015f\u0131 g\u00fcnbeg\u00fcn icra edilen, da\u011f\u0131n\u0131k, bazen bireysel, \u00e7ok\u00e7a kolektif s\u00fcrgit m\u00fc\u015fterekle\u015ftirme eylemlerinin \u201caksak\u201d ritimli zaman\u0131. \u0130kincisi ise 1969\u2019da d\u00f6nemin y\u00fckselen politik ve toplumsal hareketleriyle birlikte ger\u00e7ekle\u015fen toprak i\u015fgali gibi, \u00e7itlemelere kar\u015f\u0131 s\u00fcregiden m\u00fc\u015fterekle\u015ftirme eylemlerinin birikerek patlad\u0131\u011f\u0131, di\u011fer yerellerdeki m\u00fccadelelerle e\u015fzamanl\u0131l\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 ve bir harekete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc anlar\u0131n \u201ce\u015fzamanl\u0131 zamansall\u0131\u011f\u0131.\u201d Sosyal bilimciler kadar devrimciler de g\u00f6zlerini bu \u201cpatlama anlar\u0131na\u201d dikerler. Oysa aksak ritimli g\u00fcndelik m\u00fc\u015fterekle\u015ftirme eylemleri bazen sessiz, bazen bireysel bazen de kolektif bi\u00e7imler alarak bu anlar\u0131 \u00f6nceler, hatta onlar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Yaz\u0131da, aralar\u0131nda bir hiyerar\u015fi kurmaks\u0131z\u0131n \u00e7itleme ve m\u00fc\u015fterekle\u015ftirme s\u00fcre\u00e7leri aras\u0131ndaki bu iki farkl\u0131 zamansal ili\u015fkiye odaklanarak, G\u00f6ll\u00fcce\u2019deki toprak m\u00fccadelesini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, bu \u015fekilde teorik d\u00fczlemde m\u00fc\u015fterekle\u015ftirme ve \u00e7itleme aras\u0131ndaki ikili hareketin zamansal boyutunu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7may\u0131 umuyorum.<\/p>\n","protected":false},"template":"","praksis_konu":[82,77],"praksis_yazar":[566],"praksis_anahtar":[],"class_list":["post-3421","praksis_makale","type-praksis_makale","status-publish","hentry","praksis_konu-kent-calismalari","praksis_konu-sosyoloji","praksis_yazar-begum-ozden-firat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3421","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/praksis_makale"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3421\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4232,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3421\/revisions\/4232"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"praksis_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_konu?post=3421"},{"taxonomy":"praksis_yazar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_yazar?post=3421"},{"taxonomy":"praksis_anahtar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_anahtar?post=3421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}