{"id":3471,"date":"2026-10-28T19:03:05","date_gmt":"2026-10-28T17:03:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.praksis.org\/makale\/dogadan-tuketiciye-tarimda-kapitalist-tahakkumun-kimi-gorunumleri-yabancilasma-ve-alternatifler-uzerine\/"},"modified":"2026-10-28T21:11:57","modified_gmt":"2026-10-28T19:11:57","slug":"dogadan-tuketiciye-tarimda-kapitalist-tahakkumun-kimi-gorunumleri-yabancilasma-ve-alternatifler-uzerine","status":"publish","type":"praksis_makale","link":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/makale\/dogadan-tuketiciye-tarimda-kapitalist-tahakkumun-kimi-gorunumleri-yabancilasma-ve-alternatifler-uzerine\/","title":{"rendered":"Do\u011fadan T\u00fcketiciye Tar\u0131mda Kapitalist Tahakk\u00fcm\u00fcn Kimi G\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri, Yabanc\u0131la\u015fma ve Alternatifler \u00dczerine"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marx&#8217;\u0131n yabanc\u0131la\u015fma kuram\u0131, do\u011faya, \u00fcretici etkinli\u011fe \u00fcr\u00fcne, di\u011fer insanlara ve t\u00fcr\u00fcne yabanc\u0131la\u015fmas\u0131 olmak \u00fczere be\u015f ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda incelenebilir. Do\u011faya yabanc\u0131la\u015fma Marksist yaz\u0131nda insando\u011fa aras\u0131ndaki kopu\u015fu ifade eden metabolik yar\u0131lma ile a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Tar\u0131mda \u00fcretici etkinli\u011fe yabanc\u0131la\u015fma ise tohumla ba\u015flamaktad\u0131r. Tar\u0131msal \u00fcretim s\u00fcrecinin belki de en kritik noktas\u0131 olarak kabul edilebilecek tohum art\u0131k tam anlam\u0131yla kapal\u0131 bir kutudur. Metala\u015fma, m\u00fclk edinilme ve do\u011fas\u0131 de\u011fi\u015ftirilme gibi etkenler, ge\u00e7mi\u015fte toplumlar ve topluluklar i\u00e7in \u00f6zne konumunda olan tohumu genetik materyal konumuna indirgemi\u015ftir. Tohumdaki genetik kodlar s\u00fcre\u00e7 sonunda elde edilecek \u00fcr\u00fcn\u00fcn tohumlar\u0131n\u0131n yeniden kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engelledi\u011fi gibi, \u00fcretimde kullan\u0131lacak ilac\u0131, g\u00fcbreyi ve teknolojiyi de belirlemesi bak\u0131m\u0131ndan yeni ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klara kap\u0131 aralamaktad\u0131r. S\u00f6z konusu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar yeni egemenlik ili\u015fkilerinin kurulmas\u0131n\u0131 da beraberinde getirmektedir. Bu noktadan sonra \u00e7ift\u00e7inin \u00fcretici etkinli\u011fi ve \u00fcr\u00fcn\u00fc, daha \u00e7ok girdi satmak isteyen dev tekellerin ve bu tekellerin uzmanlar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcne ge\u00e7mektedir. \u00c7ift\u00e7ilerin \u00fcr\u00fcn\u00fcyle yabanc\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcketicilerin \u00fcr\u00fcnle yabanc\u0131la\u015fmas\u0131 ve t\u00fcketici-\u00fcretici aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yabanc\u0131la\u015fmada \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken konulard\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmada t\u00fcm bu konular incelenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve tar\u0131mdaki sermaye egemenli\u011fine kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan pratikler \u00fczerinde durulmu\u015ftur.<\/p>\n","protected":false},"template":"","praksis_konu":[151,283],"praksis_yazar":[606],"praksis_anahtar":[],"class_list":["post-3471","praksis_makale","type-praksis_makale","status-publish","hentry","praksis_konu-ekoloji","praksis_konu-tarim","praksis_yazar-fatih-ozden"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/praksis_makale"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4282,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3471\/revisions\/4282"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"praksis_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_konu?post=3471"},{"taxonomy":"praksis_yazar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_yazar?post=3471"},{"taxonomy":"praksis_anahtar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_anahtar?post=3471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}