{"id":3486,"date":"2026-10-28T19:03:05","date_gmt":"2026-10-28T17:03:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.praksis.org\/makale\/turkiyede-sembolik-siyaset-ve-protesto-kulturu-geziden-sonra-yeni-bir-performativite-mi1\/"},"modified":"2026-10-28T21:11:57","modified_gmt":"2026-10-28T19:11:57","slug":"turkiyede-sembolik-siyaset-ve-protesto-kulturu-geziden-sonra-yeni-bir-performativite-mi1","status":"publish","type":"praksis_makale","link":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/makale\/turkiyede-sembolik-siyaset-ve-protesto-kulturu-geziden-sonra-yeni-bir-performativite-mi1\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye&#8217;de Sembolik Siyaset ve Protesto K\u00fclt\u00fcr\u00fc: Gezi&#8217;den Sonra Yeni Bir Performativite mi?1"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu makalede, Gezi Park\u0131 olaylar\u0131 s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;deki performatif protesto eylemleri ve bu ba\u011flamda performans sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n rol\u00fc \u00fczerinde duraca\u011f\u0131m. Butler&#8217;\u0131n &#8220;performativite&#8221; kavram\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, Gezi&#8217;nin &#8220;performatif&#8221; protesto eylemlerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131n, yeni tiyatro oyunlar\u0131nda da devam\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz daha geni\u015f \u00e7apl\u0131 bir k\u00fclt\u00fcrel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme nas\u0131l tan\u0131kl\u0131k etti\u011fini a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m. Performans sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n bir dizi performatif eylem yoluyla Gezi&#8217;nin &#8220;taktiksel repertuarlar\u0131&#8221;n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra (Tilly, 1978), bir &#8220;duygu yap\u0131s\u0131&#8221; (Williams, 1977) olarak T\u00fcrkiye&#8217;deki protesto k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015f olan &#8216;yeni&#8217; bir performativite anlay\u0131\u015f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da Gezi&#8217;nin simgesel siyasetine (Sears, 1993) katk\u0131lar\u0131n\u0131n yads\u0131namaz oldu\u011fu kan\u0131s\u0131nday\u0131m. \u00d6zellikle \u00f6nemli bir performatif takti\u011fi Peggy Phelan&#8217;\u0131n &#8220;etkin g\u00f6zden kaybolu\u015f&#8221; kavram\u0131na ba\u015fvurarak a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m. Duran Adam&#8217;a tekrar d\u00f6nerek ve bu eylemi Judith Butler&#8217;\u0131n (2011) yorumlad\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imiyle Hannah Arendt&#8217;in &#8220;g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f alan\u0131&#8221; kavram\u0131na ba\u011flayarak da, fark edilmemi\u015f kalmak ile tan\u0131nmam\u0131\u015f kimliklere alan a\u00e7may\u0131 talep etmek aras\u0131nda, \u015fimdiye kadar dile getirilmemi\u015f ancak \u00f6nemli bir ili\u015fkiyi \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeyi ama\u00e7l\u0131yorum. Bunu yaparak, performatif protesto hareketlerini T\u00fcrkiye&#8217;deki maddi muhalif k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olarak ele alman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, performatif protesto eylemlerini simgesel olarak okurken bunlar\u0131n kendine has toplumsal ve siyasi y\u00f6nlerini g\u00f6z ard\u0131 eden son d\u00f6nem Tiyatro ve Performans \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n da bir ele\u015ftirisini yapmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yorum<\/p>\n","protected":false},"template":"","praksis_konu":[256,77],"praksis_yazar":[618],"praksis_anahtar":[],"class_list":["post-3486","praksis_makale","type-praksis_makale","status-publish","hentry","praksis_konu-kulturel-calismalar","praksis_konu-sosyoloji","praksis_yazar-pieter-verstraete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/praksis_makale"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3486\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4297,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3486\/revisions\/4297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"praksis_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_konu?post=3486"},{"taxonomy":"praksis_yazar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_yazar?post=3486"},{"taxonomy":"praksis_anahtar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_anahtar?post=3486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}