{"id":3508,"date":"2026-10-28T19:03:06","date_gmt":"2026-10-28T17:03:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.praksis.org\/makale\/fasist-ideolojinin-materyalist-oruntuleri-sinif-sermaye-ve-savas\/"},"modified":"2026-10-28T21:11:57","modified_gmt":"2026-10-28T19:11:57","slug":"fasist-ideolojinin-materyalist-oruntuleri-sinif-sermaye-ve-savas","status":"publish","type":"praksis_makale","link":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/makale\/fasist-ideolojinin-materyalist-oruntuleri-sinif-sermaye-ve-savas\/","title":{"rendered":"Fa\u015fist \u0130deolojinin Materyalist \u00d6r\u00fcnt\u00fcleri: S\u0131n\u0131f, Sermaye ve Sava\u015f"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Burjuva tarih yaz\u0131m\u0131, fasizmi ortaya \u00e7\u0131karan momentumu &#8220;sapma&#8221;, &#8220;dogal d\u00fczenin bozulmas\u0131&#8221; ya da &#8220;k\u00f6t\u00fcc\u00fcll\u00fck&#8221; olarak resmetmektedir. Tarihsel \u00f6rneklerle birlikte fa\u015fizmlere dair &#8220;nesnel&#8221; bir analiz olusturulmaya \u00e7al\u0131s\u0131ld\u0131g\u0131nda ise, s\u0131n\u0131fsal iliskilerinin belirlenimindeki &#8220;kriz&#8221; vurgusu \u00f6ne \u00e7\u0131kar. \u0130deolojik, siyasal ve ekonomik merhalelere sahip kriz kosullar\u0131, s\u0131n\u0131fsal \u00e7eliskilerin uzun vadede d\u0131savurumunun neticeleridir. Antonio Gramsci ve onu izleyen Nicos Poulantzas&#8217;\u0131n fasizm analizinde, fasizmi diger tip diktat\u00f6ryel ve bask\u0131c\u0131 y\u00f6netimlerden ay\u0131ran kritik nokta, fasist ideolojinin s\u0131n\u0131f yap\u0131lanmas\u0131ndaki etkisi ve devlet ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n kazand\u0131g\u0131 bi\u00e7imdir. Krizin derinligine ve genisligine bagl\u0131 olarak, devletin zor ayg\u0131tlar\u0131 ile ideolojik ayg\u0131tlar\u0131 aras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcnlesme egilimi artar. Buna bagl\u0131 olarak, fasist ideoloji farkl\u0131 toplumsal ve ideolojik bilesenlerle tahkim edilir. Bu makalede Marksist bir bak\u0131s a\u00e7\u0131s\u0131yla, klasik fasizm d\u00f6nemlerindeki ideolojinin \u00f6geleri, ilgili toplumsal formasyondaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri ve kitlenin motivasyonunun saglanma sekli ele al\u0131nacakt\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, fasist ideolojinin soyut fenomenlerin toplam\u0131ndan veya Marx&#8217;\u0131n dedigi \u00fczere &#8220;bir bireyin zora basvurmas\u0131ndan&#8221; ibaret olmad\u0131g\u0131, maddi iliski ve \u00e7eliskilerce de sekillendirildigi iddia edilecektir.<\/p>\n","protected":false},"template":"","praksis_konu":[77],"praksis_yazar":[636,635],"praksis_anahtar":[],"class_list":["post-3508","praksis_makale","type-praksis_makale","status-publish","hentry","praksis_konu-sosyoloji","praksis_yazar-kansu-yildirim","praksis_yazar-utku-ozmakas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3508","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/praksis_makale"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3508\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4319,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3508\/revisions\/4319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3508"}],"wp:term":[{"taxonomy":"praksis_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_konu?post=3508"},{"taxonomy":"praksis_yazar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_yazar?post=3508"},{"taxonomy":"praksis_anahtar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_anahtar?post=3508"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}