{"id":3555,"date":"2026-10-28T19:03:06","date_gmt":"2026-10-28T17:03:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.praksis.org\/makale\/kapitalist-uretim-iliskilerinin-surdurulmesinde-psikolojinin-rolu-anaakim-calisma-ve-psikoloji-ideolojilerinde-bireycilik-ve-akilcilik\/"},"modified":"2026-10-28T21:11:58","modified_gmt":"2026-10-28T19:11:58","slug":"kapitalist-uretim-iliskilerinin-surdurulmesinde-psikolojinin-rolu-anaakim-calisma-ve-psikoloji-ideolojilerinde-bireycilik-ve-akilcilik","status":"publish","type":"praksis_makale","link":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/makale\/kapitalist-uretim-iliskilerinin-surdurulmesinde-psikolojinin-rolu-anaakim-calisma-ve-psikoloji-ideolojilerinde-bireycilik-ve-akilcilik\/","title":{"rendered":"Kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinde psikolojinin rol\u00fc: Anaak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fma ve psikoloji ideolojilerinde bireycilik ve ak\u0131lc\u0131l\u0131k"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Anaak\u0131m psikoloji kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinde bir\u00e7ok farkl\u0131 role sahiptir. Bu metinde psikolojinin bu ili\u015fkileri kapitalist \u00e7al\u0131\u015fmaya dair iki temel varsay\u0131m k\u00fcmesini sahiplenerek s\u00fcrd\u00fcrmesi \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r. Bunlar bireycilik ve ak\u0131lc\u0131l\u0131kt\u0131r. Bireycilik kapitalist \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011felerinden biridir. Bireycilik mant\u0131\u011f\u0131 temel bir birey-toplum ikili\u011fine yaslanmakta, psikoloji de bu kurguyu yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f birey varsay\u0131m\u0131yla yeniden \u00fcretmektedir. Di\u011fer yandan ak\u0131lc\u0131l\u0131k, kapitalist \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, k\u00e2r\u0131n azamile\u015ftirilmesi ve verimlili\u011fin art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir par\u00e7as\u0131 olmu\u015ftur. Madde-ak\u0131l ve do\u011fa-ak\u0131l kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131nda yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve \u00fcst\u00fcn bir konuma sahip ak\u0131l, nesnelcilik, \u00f6l\u00e7me, hesaplama, vb. gibi pozitivist \u00e7abalarla psikoloji disiplininin de y\u00fcceltilmi\u015f bir kavram\u0131 olmu\u015ftur. Kapitalist \u00e7al\u0131\u015fma ve psikoloji disiplini aras\u0131ndaki bu ortakl\u0131k bu yaz\u0131da hegemonya \u00e7er\u00e7evesine oturtulmakta ve bu alanlar i\u00e7erisindeki muhalif unsurlar da sahiplenilerek bir kar\u015f\u0131 hegemonya \u00fcretme hedefi do\u011frultusunda incelenmektedir.<\/p>\n","protected":false},"template":"","praksis_konu":[143,77],"praksis_yazar":[580],"praksis_anahtar":[],"class_list":["post-3555","praksis_makale","type-praksis_makale","status-publish","hentry","praksis_konu-psikoloji","praksis_konu-sosyoloji","praksis_yazar-baran-gursel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3555","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/praksis_makale"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3555\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4366,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3555\/revisions\/4366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"praksis_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_konu?post=3555"},{"taxonomy":"praksis_yazar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_yazar?post=3555"},{"taxonomy":"praksis_anahtar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_anahtar?post=3555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}