{"id":3627,"date":"2026-10-28T19:03:07","date_gmt":"2026-10-28T17:03:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.praksis.org\/makale\/iran-islamcilik-kuresellesme-ve-protesto-hareketi\/"},"modified":"2026-10-28T21:11:59","modified_gmt":"2026-10-28T19:11:59","slug":"iran-islamcilik-kuresellesme-ve-protesto-hareketi","status":"publish","type":"praksis_makale","link":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/makale\/iran-islamcilik-kuresellesme-ve-protesto-hareketi\/","title":{"rendered":"\u0130ran, islamc\u0131l\u0131k, k\u00fcreselle\u015fme ve protesto hareketi"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ran devriminden otuz y\u0131l sonra, islam Cumhuriyetinin do\u011fas\u0131 ve karakteri bir\u00e7ok ihtilaf\u0131n konusu olmaya devam ediyor. Tart\u0131\u015fmalar orta\u00e7a\u011f islam\u0131, fundamentalizm, anti-kapitalizm ve anti-emper-yalizmi i\u00e7eriyor. \u0130ran&#8217;\u0131n politik ekonomisi asl\u0131nda \u0130slam Cumhuriyetinin ba\u015f\u0131ndan beri de\u011fi\u015fken bir bi\u00e7im al\u0131p, eski \u00fcretim tarz\u0131n\u0131 modern kapitalizme dahil ederek ayn\u0131 kald\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7teki as\u0131l saha, iran&#8217;\u0131n politik ekonomisinde can al\u0131c\u0131 bir rol oynamaya devam eden modern petrol end\u00fcstrisi ve bunun devletle ili\u015fkileri olmu\u015ftur. Bu e\u015fitsizlik politik, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel alanlara yans\u0131r ve din, bu s\u00fcre\u00e7ten muaf de\u011fildir: K\u00fcresel ekonomik ve politik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme uyum sa\u011flamak i\u00e7in orijinal fikirler yeniden ortaya at\u0131ld\u0131. Ger\u00e7ekten de iran&#8217;da 2009 se\u00e7imlerinin ard\u0131ndan gelen olaylar, \u0130slam Cumhuriyetinin homojen bir b\u00fct\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bilakis toplumsal s\u0131n\u0131flar i\u00e7erisindeki k\u00f6klerine g\u00f6re farkl\u0131 bi\u00e7imlerde kendisini ortaya koydu\u011funu g\u00f6sterdi. Protesto hareketi, islam Cumhuriyetinin egemen \u00e7evrelerindeki b\u00f6l\u00fcnmelerin ne yedinci y\u00fczy\u0131l orta\u00e7a\u011f ideolojisini ne de geni\u015f destekli radikal bir rejimi temsil etti\u011fini g\u00f6sterdi: \u0130slam Cumhuriyeti aksine, otoriter bir devlet modernizmidir.<\/p>\n","protected":false},"template":"","praksis_konu":[492,69,70],"praksis_yazar":[719],"praksis_anahtar":[],"class_list":["post-3627","praksis_makale","type-praksis_makale","status-publish","hentry","praksis_konu-din","praksis_konu-siyaset-bilimi","praksis_konu-uluslararasi-iliskiler","praksis_yazar-farhang-morady"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/praksis_makale"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3627\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4438,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3627\/revisions\/4438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"praksis_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_konu?post=3627"},{"taxonomy":"praksis_yazar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_yazar?post=3627"},{"taxonomy":"praksis_anahtar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_anahtar?post=3627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}