{"id":3647,"date":"2026-10-28T19:03:08","date_gmt":"2026-10-28T17:03:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.praksis.org\/makale\/pozitivist-marksist-sinif-kavrayisi-ve-sinif-deneyimlerindeki-acmazlar\/"},"modified":"2026-10-28T21:11:59","modified_gmt":"2026-10-28T19:11:59","slug":"pozitivist-marksist-sinif-kavrayisi-ve-sinif-deneyimlerindeki-acmazlar","status":"publish","type":"praksis_makale","link":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/makale\/pozitivist-marksist-sinif-kavrayisi-ve-sinif-deneyimlerindeki-acmazlar\/","title":{"rendered":"Pozitivist-Marksist s\u0131n\u0131f kavray\u0131\u015f\u0131 ve s\u0131n\u0131f deneyimlerindeki a\u00e7mazlar"},"content":{"rendered":"","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marksist tart\u0131\u015fmalarda s\u0131n\u0131f meselesi, kendinde-s\u0131n\u0131f ve kendisi-i\u00e7in-s\u0131n\u0131f epistemolojik \u00e7ifti vas\u0131tas\u0131yla ele al\u0131n\u0131r. Burada bir ge\u00e7i\u015f sorunsal\u0131 s\u00f6zkonusudur. \u00c7ok say\u0131da Marksist, kendinden-s\u0131n\u0131ftan (ya da ekonomik \u00f6zneden) kendisi-i\u00e7in-s\u0131n\u0131fa (ya da politik \u00f6zneye) ge\u00e7i\u015fi ontolojik bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm addederek, bunun ampirik olarak kan\u0131tlabilir oldu\u011funu iddia eder. Bu yaz\u0131n\u0131n amac\u0131, s\u00f6zkonusu sorunsal\u0131n, mekanik\/ pozitivist ve teleolojik karakterinden dolay\u0131, bu ge\u00e7i\u015fi hem problemsiz hem de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektir. Bu anlay\u0131\u015f, pozitivist bir epistemoloji (pozitivist anlamda materyalistle\u015ftirilmi\u015f spesifik bir &#8220;diyalektik yasa&#8221; fikri) ile bir t\u00fcr Hegelcili\u011fin (bir tarih teleolojisinin) spesifik bir bile\u015fimi olarak tezah\u00fcr eder. Yani burada, spesifik t\u00fcrde bir pozitivist teleoloji s\u00f6zkonusudur. Bu anlay\u0131\u015f, sosyal s\u0131n\u0131f olgusunu, (hem nesnel hem de \u00f6znel) bir olu\u015fum s\u00fcreci olarak de\u011fil, bir verilmi\u015flik, sabit bir kendilik olarak ele al\u0131rken, sosyal s\u0131n\u0131f\u0131n nesnel boyutunu (&#8220;ekonomik olan&#8221; ve &#8220;sosyal olan&#8221;) \u00f6znel boyutundan (&#8220;politik olan&#8221;) kopar\u0131r. S\u00f6zkonusu ge\u00e7i\u015fin insanl\u0131k tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir erek oldu\u011fu iddia edilmektedir.Bu pozitivist-teleolojik s\u0131n\u0131f anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 \u015funlar\u0131 \u00f6neriyoruz: (a) Sabit ve do\u011fas\u0131 gere\u011fi teleolojik karakterinden dolay\u0131, kendinde-s\u0131n\u0131f kategorisinden vazge\u00e7memiz gerekir; (b) kendisi-i\u00e7in-s\u0131n\u0131f\u0131, tarihsel bir zorunluluk olarak de\u011fil, sadece Marksizm&#8217;in politik vizyonu olarak g\u00f6rmemiz gerekir; (c) sosyal s\u0131n\u0131flar\u0131 analiz ederken, spek\u00fclatif de\u011fil ampirik tarzda \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gerekir; ve (d) t\u00fcm bunlardan \u00e7\u0131karsanan politik bir sonu\u00e7 olarak, \u00e7al\u0131\u015fan s\u0131n\u0131flara &#8216;gerekli&#8217; bilinci dayatmaya \u00e7al\u0131\u015fmak yerine, \u00e7al\u0131\u015fan s\u0131n\u0131flara ait &#8216;mevcut&#8217; deneyim alan\u0131n\u0131 politikle\u015f&#8217;tirmenin bir yolunu bulmam\u0131z gerekir.<\/p>\n","protected":false},"template":"","praksis_konu":[87,69],"praksis_yazar":[798],"praksis_anahtar":[801,803,804,800,799,802,806,805],"class_list":["post-3647","praksis_makale","type-praksis_makale","status-publish","hentry","praksis_konu-felsefe","praksis_konu-siyaset-bilimi","praksis_yazar-saygin-vefa-ogutle","praksis_anahtar-kendi-icin-sinif","praksis_anahtar-kendinde-sinif","praksis_anahtar-politik-felsefe","praksis_anahtar-pozitivist-marksizm","praksis_anahtar-pozitivist-teleoloji","praksis_anahtar-sinif-bilinci","praksis_anahtar-toplum-birey-iliskisi","praksis_anahtar-toplumsal-siniflar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3647","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/praksis_makale"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3647\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4458,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_makale\/3647\/revisions\/4458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"praksis_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_konu?post=3647"},{"taxonomy":"praksis_yazar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_yazar?post=3647"},{"taxonomy":"praksis_anahtar","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.praksis.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/praksis_anahtar?post=3647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}