Ev içi Hizmetlerde Göçmen Kadın Emeği ve Aracıların Rolü: Körfez Ülkeleri ve Türkiye’de Sahra-altı Afrikalı Göçmen Kadınlar

Bu yazı, Türkiye’deki Sahra-altı Afrikalı göçmen kadınların göç süreçlerinde aracıların rolünü Körfez ülkelerindeki Kefalet sistemine referansla incelemektedir. Türkiye’de Sahra-altı Afrikalı göçmen kadınlarla yapılan bir dizi çalışmaya dayanan bu yazıda, göçmen kadınların göç ve çalışma koşullarının hangi dinamiklerle şekillendiği Sosyal Ağlar Teorisine referansla tartışılmakta ve Körfez ülkelerindeki Kefalet Sistemi ile karşılaştırmaktadır. Bu çalışma Sahra-altı Afrikalı göçmen kadın emeğine yönelik ev içi hizmetlerde artan talebin, bu işgücünün göçmenler arasındaki etnik hiyerarşide düşük statüsü ile, savunmasız ve kolay sömürülebilir konumu ile ilişkili olduğuna işaret etmektedir. Kapitalist küreselleşmeye paralel olarak şekillenen üretimin ve yeniden üretimin değişen uluslararası işbölümü ve devletlerin gerileyen refah düzenlemeleri çerçevesinde göçmen kadın emeğine talep artmaktadır. Neo-liberal ekonomi politikaları ve eşitsiz toplumsal cinsiyet ilişkilerinden olumsuz etkilenen, göç etmeye hazır bir kadın nüfustan bahsetmek mümkündür. Çoğu hane reisi haline geldikten sonra göç eden Sahra-altı Afrikalı kadınların göçü, aracılar ve kurumsallaşan sosyal ağlar sayesinde gerçekleşebilmektedir. Devletin, formel ya da enformel yollarla aracılara havale ettiği göçmen kadın emeğine erişim ve denetim, göçmen ev işçilerinin ağır çalışma koşullarını şekillendirmektedir. Göçmen kadınların insani koşullarda çalışma ve yaşamaları için formel istihdama, sosyal korumaya ve bilgiye erişiminin kolaylaştırılması gibi acil önlemler alınması gerekmektedir.