Finansallaşma döneminde geç kapitalistleşen ülkelerin stratejileri: Türkiye örneği

Bu çalışmada finansallaşma döneminde geç kapitalistleşen ülkelerin stratejileri Türkiye örneği üzerinden incelenecektir. Geç kapitalistleşen ülkeler finansallaşmanın etkisini doğrudan yabancı sermaye veya hisse senedi yatırımları biçimindeki sermaye hareketleri üzerinden yaşamış, sermaye birikimlerini arttırma amacıyla bu hareketlerden yararlanmaya çalışmışlardır. Sermaye hareketlerini bu yönde düzenlemek ve bu hareketlerin ekonomide yarattığı etkileri azaltabilmek amacıyla makroekonomi politikalarında değişikliğe gitmişler, rezerv birikimi ve enflasyon hedeflemesi politikalarını benimsemişlerdir. Türkiye’de enflasyon hedeflemesi programı 2000-1 krizi sonrası uygulanmaya başlanmış ve ardından ekonomide hızlı bir büyüme yakalanmıştır. Bu süreçte üretimin yapısı da değişmiş, ara ve yatırım malları üretimi en dinamik sektörler haline gelmiştir. Bu anlamda 2000-1 krizi Türkiye sermayesi için bir dönüm noktası olmuştur. Ancak bugün bu büyümenin sonuna gelinmiştir. Türkiye krizini, uluslararası sermaye ile bütünleşmiş bir yapı içerisinde, üretim alanı üzerinden yaşamaktadır. Reel sektörün yüksek oranlara ulaşmış dış borcu, küresel krizin sonucu olarak yaşanan kredi ve likidite sıkıntısı ve uluslararası piyasalarda yaşanan daralma temel sıkışma noktalarını oluşturmaktadır.