Neoklasik İktisadın ve Neoliberal İktidarın Yeni Bir Eleştirisi İçin: Veblen ve Foucault ile Birlikte Düşünmek

Neoliberalizm belirli bir iktisadi politika demetinin ötesinde kompleks bir iktidar yapısı olarak düşünüldüğünde iktidar yapılarının ve ilişkilerinin çeşitliliği neoliberal iktidarın tahlilinin ve eleştirisinin kapsamını doğal olarak genişletir. Üstelik iktidar ve bilgi arasındaki kopmaz bağ bu analizin içine kaçınılmaz olarak yerleştiğinde tahlilin ve eleştirinin kapsamı daha da genişlemektedir. Bugün neoliberal iktidarın erken ve geç versiyonlarıyla temel hakikat kaynağı ve iktidar bilgisi olan neoklasik iktisadın politik ve yöntemsel eleştirel tahlili iktisat disiplininin ötesine uzanmayı gerekli kılmaktadır. Neoliberalizmi bir iktidar-bilgi kompleksi olarak değerlendiren bu yazı Thorstein Veblen’in kurumsalcı ve evrimselci iktisadı ile Michel Foucault’nun iktidar ve yönetimsellik analitiğini bir arada düşünmeyi denemektedir. İki eleştirel düşünürün yazılarında neoklasik iktisadın eleştirisine daha fazla yer veren kişi terimin isim babası olan Veblen’dir. Ortak noktaları ise neoklasik iktisadı iktisadi eleştirinin sıradan bir konusu olarak ele almamalarıdır. Her iki eleştirmen için iktidar/kültür/kurum ve bilgi birbirlerinden ayrılamaz ve simbiyotik ilişkileri içinde anlaşılabilir. İnsan eylemini ve toplumsal ilişkileri konu edinen Veblen’in ve Foucault’nun kuramsal ve analitik çerçevesinde neoklasik iktisadın güncel bir eleştirisi neoliberal iktidar kompleksine karşı yükselen mücadele ve direnişlere dinamik ve eyleme dönük bir eleştirel güç olarak katılabilmektedir.