Sermaye, Salgını Fırsata Çevirirken: MÜSİAD’ın İzole Üretim Üsleri Projesi

MÜSİAD, Korona Sonrası Üretim-Ticaret-Yatırım Planlaması / Normalleşme için Üretim Hamlesi başlıklı Üretim ve Yatırım Üsleri Projesi’yle, Tekirdağ, İstanbul Hadımköy, Hassa ve Karadeniz’de olmak üzere toplam dört bölgede “izole üretim üssü” kurulması planlandığını ilan etti ve projenin ayrıntılarını Mayıs 2020’de paylaştı. Küçük ve orta ölçekli sermayenin, KOBİ’lerin temsilcisi olan MÜSİAD, salgın sırasında ya da herhangi bir felaket karşısında üretimin durmadan devam etmesini sağlayacak bir mekânsal düzenlemeyi önerdi ve bunun için harekete geçti. Bu makale, MÜSİAD’ın İzole Üretim Üsleri Projesi’nden hareketle salgın gibi olağanüstü durumlar karşısında sermaye sınıfının, emek rejimine nasıl müdahalelerde bulunabileceğini irdeliyor. Son otuz kırk yılda çalışma ilişkilerinde, emek rejimlerinde ve emeğin denetim süreçlerinde meydana gelen değişiklikler ışığında bu projenin genel bir değerlendirmesini sunmayı amaçlıyor. Makale, bu projenin, sermayenin emek denetimi için farklı üretim modellerinde başvurduğu stratejileri bir arada barındırdığını ve Asya ülkelerinde yaygınlaşan yatakhane emek rejimiyle ciddi benzerlikler taşıdığını iddia ediyor. Sermayenin salgını fırsat bilerek sunduğu bu projenin ve bu tür bir mekânsal düzenlemenin yaygınlaşmasının işçi sınıfı açısından ne anlama geldiğinin ve olası sonuçlarının altını çiziyor