Gölgelenmiş özgürlük: On Dokuzuncu yüzyıl liberalizmlerine bir bakış

Düşünsel temelleri XVII. ve XVIII. yüzyıllara dayansa da, bir ideoloji ve siyasi hareket olarakliberalizm XIX. yüzyıl başında ortaya çıkmıştır. Liberalizm bu dönem boyunca esas olaraksiyasi bir akım olarak ortaya çıkmış, mutlak monarşiye karşı yenilikçi burjuvaların ve yenilikçisoyluların savunduğu bir siyasi hatta tekabül etmiştir. Yüzyıl boyunca parçalı bir nitelikgösteren liberalizmin bütünlüklü bir siyasi-iktisadi ideoloji haline gelmesi ve serbest ticaretsavunuculuğuyla özdeşleşmesi XIX. yüzyılın sonunda mümkün olmuştur. Bu yazıda XIX. yüzyılliberalizminin gelişimi siyasi ve toplumsal tarihle bağlantısı içinde incelenmekte; döneminliberal yazarlarının eserlerinin yanı sıra hatırat edebiyatı, basın ve mektuplardan da kaynakolarak yararlanılmaktadır. Çalışmanın bütününde, liberalizmin XIX. yüzyılın çeşitli uğraklarındaliberalizmin özgürlük kavramının karşılaştığı sınırların incelenmesi hedeflenmektedir.