21. Yüzyılda Direnişler
-
Araştırma MakalesiAbstract
Bu çalısma dünya sistemi ile toplumsal hareketlerdeki degisim arasındaki baglantıya odaklanmaktadır. 19. yüzyıldan 21. yüzyıla kadar toplumsal hareketlerde üç dalganın ortaya çıktığı iddia edilmektedir. Toplumsal hareket dalgaları üretim iliskilerindeki, mücadelenin katılımcıları, amaçları ve yöntemlerindeki tarihsel degisimlere göre sınıflandırılmıstır. Bu sınıflamada Immanuel Wallerstein'in dünya sistemi olarak adlandırdıgı kapitalizmin ekonomik ve toplumsal iliskilerde yarattıgı dönüsüm de belirleyicidir. 21. yüzyılda, küresellesme ile birlikte kapitalizmin küresel hakimiyeti de artmıstır. Bu süreçte toplumsal hareketlerinin özgünlükleri ve alternatif seçeneklere vurguları açıga çıkmıstır. Bu degisimle baglantılı olarak 21. yüzyıl toplumsal hareketlerinin sistem karsıtı yönlerini güçlendirecek sınıfsal bir tabanda örgütlenip örgütlenemeyecegi tartısılacaktır. Çalısmanın iddiası, 21. yüzyıl toplumsal hareketlerin katılımcılarının proleter bilince kavusması ve olusturulan dayanısma agının örgütlü bir yapıya dönüstürülmesi ile küresel sistem karsıtı bir mücadelenin yürütülebilecegidir.
-
Araştırma MakalesiAbstract
Bu makalede Aralık 2010'dan bu yana Tunus'tan Tahrir'e ve Occupy Wall Street'e, Puerta Del Sol'dan Taksim'e, oradan Sao Paulo'ya, Sofya'ya ve Saraybosna'ya dünyayı dolasan isyan hareketlerinin dünya-tarihsel önemi, müsterekler, (yeniden) müstereklestirme ve yeni kamu uzamı tartısmaları çerçevesinde ele alınmaktadır. Yanıtı aranan temel soru ise bu süreçte açıga çıkan enerji, olanak ve birikimlerin kapitalizmden kurtulusu saglayacak siyasal devrimlerin yolunu dösemek için yeterli olup olmayacagıdır.
-
Araştırma MakalesiAbstract
Bu makale Brezilya'da Haziran-Temmuz 2013'te gerçeklesen protestoların ekonomik, toplumsal ve siyasi arkaplanının ekonomi politik bir yorumunu sunmaktadır. Bu yorum ülkedeki iki kalkınma stratejisinin -ithal ikameci sanayilesme ve neoliberalizm- ve onlarla özdeslesen sınıf yapılarının gözden geçirilmesine dayanmaktadır. Bunların incelenmesi ülkedeki toplumsal ve siyasi çatısmanın kaynaklarının ve mücadele içindeki toplumsal grupların taleplerinin saptanmasına yardımcı olmaktadır. Bu stratejiler neoliberal baglamda ortaya çıkan protesto biçimlerinin ısıgında analiz edilmektedir. Bu protestoların analizi bizi siyasetin lümpenleşmesinin ve protestonun facebooklaşmasının kavramsallastırılmasına götürdü.
-
Araştırma MakalesiAbstract
Zapatistaların "Öteki Kampanya"sı, Latin Amerika'da son dönemde toplumsal hareketlerle sol partiler arasındaki iliskinin önemini gösteren en önemli örneklerden biridir. Zapatistalar "Lacandon Ormanlarından Altıncı Deklarasyon"un ardından, Meksika'nın 2006 seçimlerini protesto ederek, seçim siyasetinin ötesinde "baska bir siyaset yapma biçimi" gelistirmek için "Öteki Kampanya"yı baslattılar. Zapatista Ulusal Kurtulus Ordusu (EZLN/Ejército Zapatista de Liberación Nacional)'nun bu girisimi asagıdan yukarı örgütlenme biçimiyle alternatif bir sol program belirlemek ve yeni bir anayasa üzerine formül üretmek üzere gelistirilmis yeni bir siyasi birlik arayısıydı. Ancak "Delege Sıfır" adıyla Meksika'yı bastan sona dolasan Subcomandante Marcos, PRD (Demokratik Devrim Partisi) ve onun sosyalist adayı López Obrador'u o kadar sert bir retorikle elestirdi ki, sonunda "Öteki Kampanya" PRD'nin seçim yenilgisinin esas sorumlusu haline geldi. Bu makale öncelikle EZLN'nin söz konusu seçim sürecinde oynadıgı rolü incelemeyi, ardından EZLN-PRD ayrılıgına yol açan temel nedenleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Makalede öne sürülen düsünceye göre, Zapatistaların konumu solu iktidara tasıyıp tasımaması açısından degil, Meksika soluna ve daha genel olarak post-neoliberal dönemde Latin Amerika soluna içkin olan çeliskileri ortaya çıkarmıs olması açısından önemlidir. Toplumsal hareketlerin bu süreçte oynadıgı rol, seçim politikalarının ötesinde degerlendirilmeli ve Latin Amerika solunun çeliskileri bu süreçte toplumsal harekelerle sol partilerin kurdugu iliskide aranmalıdır. Makale, "Öteki Kampanya"yla birlikte Zapatista hareketinde baslayan yeni dönemi bu açıdan incelemeyi ve EZLN'nin ortaya koydugu direnis pratiginin Meksika solunun gelecegi açısından önemini göstermeyi amaçlamaktadır.
-
Araştırma MakalesiAbstract
Bu çalısmada Çin emek hareketinin dinamikleri Çin'in 1980 sonrası hızlı kapitalistlesmesi bağlamında incelenmektedir. Kavramsal olarak çalısma Çin emek hareketinin pazarlık gücünün yapısal ve örgütsel kaynaklarını tartısmaya açmaktadır. Çin emek hareketinin direnis stratejilerini ne gibi yapısal faktörlerin etkiledigi, özellikle proleterlesme ve yarı-proleterlesme tartısmaları baglamında incelenecektir. Emek hareketinin örgütsel gücü ise bu gücün unsurları ve son yıllardaki kazanımları üzerinden degerlendirilecektir. Sonuç olarak, bu yazıda hem yapısal hem de örgütsel dinamiklerin Çin emek hareketine sermaye ve bürokratik yapılar karsısında son yıllarda elde ettigi kazanımların ötesinde olanaklar sundugu iddia edilmektedir.