Dünya Sisteminin Hegemonya Döngüleri ve Çin’in Tek Kuşak Tek Yol Girişimi

Bu çalışma, Çin’in 2013 yılında başlatmış olduğu Tek Kuşak Tek Yol girişimini, Çin’in kapitalistdönüşümünün siyasal ve ekonomik dinamiklerini içerecek şekilde, kapitalist dünyasisteminin hegemonya döngüleri ile bağlantılı olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Buamaçla Giovanni Arrighi ve Kojin Karatani’nin geliştirdiği hegemonya döngüsü tezlerikarşılaştırılmalı olarak işe koşulmuştur. Arrighi’nin açıklama modelini takip edersek,bu girişim, Çin merkezli daha eşitlikçi ve muhtemelen kapitalist olmayan olası yeni birhegemonya rejiminin öncülü olarak ele alınabilir. Karatani’nin tezinden yola çıkarsak isebu girişim, dünya tarihinin hegemonik bir devletin var olmadığı merkantilist-emperyalistaşamasına geçilmesinin bir belirtisi olarak görülebilir. Buna göre ABD merkezli, sermayeninuluslararası serbest hareketine ve ulus devletlerin siyasal egemenliğine dayalı hegemonyarejiminin pratik olarak ortadan kalkmış olduğu koşullarda, merkantilist ekonomi politikalarıve ulus-devletlerin bir araya gelerek oluşturdukları emperyal karaktere sahip bölgeselişbirlikleri ortaya çıkmaktadır. Çin’in Tek Kuşak Tek Yol girişimi de böylesi bir bölgesel siyasalbirliğin kurulmasına ve başta Çin sermayesi olmak üzere bu bölgesel birliğe katılan ülkelerinsermayelerinin birikimine ve kârlılığını sürdürmesine katkı yapmayı amaçlamaktadır. Baştadünya sisteminin merkez ülkeleri olmak üzere, tüm dünyada merkantilist-emperyalistpolitikalar yaygınlaşır ve bu karakterdeki siyasal hareketler iktidara gelirken, Çin de busistemik baskı karşısında kendi payına düşen rolü oynamaktadır. Sonuç olarak bu girişim,yeni bir hegemonya kurma çabasının değil, aksine bir hegemonyanın olmadığı ve yakınzamanda muhtemelen yenisinin kurulamayacağı bir dünya sistemine uyum sağlamaarayışının bir parçasıdır.