Hegemonik Akıntıya Karşı Durmak: Türkiye’de Genişleyen Yenilenebilir Enerji Karşıtı Mücadeleler Üzerine Düşünceler

Enerji dönüşümünün yerel topluluklar üzerindeki etkileri şimdiden önemli sosyo-ekolojik, mekânsal ve siyasi sonuçlar doğurmakta. Bir yandan yenilenebilir enerjilere geçiş merkezi üretime ve dağıtılmış tüketim biçimlerine bağımlılığı azaltmaktayken, diğer yandan yenilenebilir enerji furyası, devlet ve piyasa arasındaki karmaşık ilişkilere dayalı mülksüzleştirme yoluyla birikim için yeni olanaklar sunmaktadır. Dolayısıyla, bu dönüşümün ön saflarında yer alan yerel topluluklar için söz konusu olan kilit mesele, yenilenebilir enerji kaynaklarının demokratik mülkiyeti, planlaması ve kontrolüdür. Türkiye'deki enerji sektörü, son yirmi yılda kurulu kapasitenin neredeyse üç kat artmasıyla dünyanın en hızlı büyüyen sektörlerinden biri haline gelmiştir. Bu makale, Türkiye'nin enerji manzaralarında maddi ve söylemsel pratikleri takip ederek nehir tipi hidroelektrik (HES) ve jeotermal enerjiye (JES) karşı muhalefetin değişen söylemlerine ve pratiklerine odaklanacaktır. Bunu yaparken, yerel ekoloji mücadelelerinden yayılan toplum-doğa bütünlüğüne ve enerji demokrasisi yaklaşımlarına dair tartışmayı genişletmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla madde, fikir ve toplumsal hareket akışları bütünü olarak gördüğümüz karşı-hegemonik akışlar kavramını kullanarak, enerji ve maddi akışların maddeselliklerinin yerel ekoloji mücadelesinin gelgitleriyle nasıl yan yana okunabileceğini tartışıyoruz.