İktisadi devlet kuramları veya ‘İktisadın Emperyalizmi’: Bir örnek olarak rant-kollama analizi

‘Devlet’ ve ‘piyasa’ o kadar suistimal edilen kavramlardır ki neredeyse analitik kategoriler olarakaçıklayıcı değerlerini yitirmişlerdir. Ayrıca sadece alternatif kapitalist gelişme stratejilerini değil, üzerindehegemonya stratejilerinin geliştirildiği rakip öncülleri de sembolize etmeye başlamışlardır. Neoliberalhegemonya döneminde, ana akım iktisadın kusurlarını telafi etmek için bir ‘devlet kuramı’na gereksi- nim duyulduğu belirtilmiştir. Bu çalışma, iktisat temelli bir siyaset kuramı geliştirme çabalarının etkinbir örneği olan rant kollama analizinin içerdiği kuramsal açmazları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bubağlamda, sözleşme ilişkilerinin tarafsız garantörü olarak devlet kavramının, bir ‘zihinsel kurgu’dan ötebir şey olmadığı gerçeği vurgulanmaktadır. Bu ‘zihinsel kurgu’nun ele alınan olguların açıklanmasındapek de yardımcı olmadığı halde, tikel bir modelin varsayımlarına göre işleyen ‘rasyonel iktisadi insan’auygun koşulları sağlamada araçsal olduğu ileri sürülmektedir. Dolayısıyla, ampirisist epistemolojiler ve/ veya bireyselci temellere dayanan kuramlar temelinde açıklanması mümkün olmayan ‘kollektif eylem’iirdelemek için kavramsal kategorilere ihtiyaç olduğu belirtilmektedir.