Jeotermal Elektrik Santraline (JES) Karşı Nöbet ve Cinsiyetlendirilmiş Emek: Çanakkale Gülpınar’da Bir Yaşam Tarihi Araştırması

Son 20 yıl içinde Türkiye'de maden ve enerji projelerinin artmasıyla birlikte kırsal direnişler hızla yaygınlaştı. Bu mücadelelerde kadınlar, dünyanın pek çok yerinde olduğu gibi, öncü bir rol oynuyor. 2017 yılında Çanakkale'nin Gülpınar köyünde bir jeotermal enerji santrali inşaatını durdurmak amacıyla gerçekleştirilen eylemde de kadınlar aktif rol almışlardı. Bu araştırma, Gülpınar’da inşaatı durdurmak için 33 gün inşaat alanında nöbet tutan kadınların mücadelesine odaklanmaktadır. 2019-2022 yılları arasında bu eyleme katılan kadınlarla yaşam tarihi yöntemiyle yaptığımız görüşmeler, eylem ve direnişle ilgili birbiriyle bağlantılı iki önemli bulguyu ortaya çıkarmaktadır. (1) Yaşam tarihleri kadınların eylemi köyde tarihsel olarak üstlendikleri sorumlulukların doğal bir parçası olarak konumlandırdıklarını göstermektedir. (2) Yaşam tarihleri kadınların hayatında karşı-çıkışın eylem anını aşan gündelik hayata yayılmış boyutlarına ışık tutmaktadır ve direnişi, Katy Jenkins'in (2017) Ekvador ve Peru'daki maden karşıtı mücadeleler bağlamında vurguladığı gibi gündelik yaşama gömülü, sürekliliği olan bir pratik olarak anlamamıza katkıda bulunmaktadır. Makale bu bulgulara dayanarak kadınların enerji şirketine karşı topluluğu ve zeytinlikleri koruma mücadelesini ve eylemde üstlendikleri görevleri topluluk işi (community work) olarak sınıflandırmayı önermektedir. Bu sınıflandırma, bir yandan köyde tarihsel olarak cinsiyetlendirilmiş emek süreçlerine ve kadınların toplumsal yeniden üretim sorumluluklarına bir yandan da direnişin topluluğu koruma ve sosyal bağları güçlendirme işlevine dikkat çekmektedir.