Kalkınma ve Kadın İlişkisi Bağlamında “Aile Eğitim Programının” Eleştirel Bir Değerlendirmesi

Günümüzde "kadın", "toplumsal cinsiyet" ve "aile" konularının, giderek daha fazla "kalkınma" sorunsalı ile ilişkili olarak ele alınmaya başlandığı söylenebilir. Dünya Bankası'nın 2012 Kalkınma Raporu buna güçlü bir örnek oluştururken, Türkiye'de de Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından hazırlanan Aile Eğitim Programı (AEP) bu çerçevede değerlendirilebilir. Beş ayrı alt bölümden oluşan AEP, bu çalışmada kadın ve kalkınma tartışmaları ile ilişkili olarak özellikle iktisat bölümüne odaklanılarak ele alınmıştır. Bu çalışmada AEP'in ana akım "Kalkınmada Kadın- WID" yaklaşımının neoliberal dönemdeki bir uygulaması olduğu ileri sürülmüştür. Programın ana niteliğinin ailenin neoliberal kapitalist kalkınmanın gereksinimleri doğrultusunda dönüştürülmesi olduğu vurgulanmıştır. Bununla birlikte programın eğitim materyallerinde hâkim olan aileci ve piyasacı yaklaşım, eşitsiz ev içi iş bölümü ve mevcut toplumsal cinsiyet rollerini gerek aile içinde gerekse de piyasada verili eşitsiz koşullarda kadının piyasayla daha derinden ilişkilenmesini önererek, yeniden üretmektedir. Böylelikle AEP'in ev içinde ve ev dışında kadınların yükünü daha da arttıracağı, kadını patriarkal kapitalist sistemin baskılarına daha fazla maruz bırakacağı ortaya konulmuştur.