Küresel Değer Zincirleri ya da Küresel Yoksulluk Zincirleri? Yeni Bir Araştırma Gündemi

Küresel Değer Zinciri (KDZ) analizi, ana akım kalkınma söylemlerinin ve politikalarınınönemli bir öğesidir. Tedarikçi firmalar, ulus ötesi lider firmalar ile “birleşmek” üzere, devletdesteği ile teşvik edilmektedir. Bu tür düzenlemeler, iddiaya göre, yoksulluğu azaltacakve anlamlı bir sosyo-ekonomik kalkınmaya katkı sağlayacaktır. Küresel politik-iktisadiilişkilerin bu tasviri, gerçekliğin “problem çözücü” bir izahını temsil etmektedir. Bu makale,küresel yoksulluğun, eşitsizliğin ve farklı ulusal kalkınma biçimlerinin yeniden üretiminidaha iyi incelemek ve açıklamak için KDZ yaklaşımını yeniden biçimlendiren, “eleştirelteori”ye dayalı alternatif bir analitik yaklaşım öne sürmektedir. Makale, KDZ’yi, KüreselYoksulluk Zinciri (KYZ) analizi olarak yeniden isimlendirmeyi önermektedir. KYZ’ler,tekstil, gıda ve yüksek teknoloji sektörlerinde incelenmektedir. Makale, bu zincirleriniçerisindeki işçilere nasıl, sistematik olarak, geçimlik ücretlerin altında ödeme yapıldığını,ulus ötesi şirketlerin küresel tekel gücünü bu zincirler içerisinde yaratılan değerden aslanpayını almak üzere nasıl kullandığını ve bu ilişkilerin yoksullaştırıcı büyüme sürecini nasılyarattığını detaylandırmaktadır. KYZ analizinin nasıl genişletileceğini ele alarak makalesonuçlanmaktadır.