Para-meta-para-finans bulmacasında 2008 krizini anlamak

Aşırı birikimin beklenen bir sonucu olan değersizleşme ile kendisini açığa vuran 2008 krizinin anlaşılmasında, sermayenin makro ve mikro düzeyde analizinin işlevsel bir önemi vardır. Parasermayenin yeni değer üretme alanlarına aktarılamadığı durumlarda finansal alana aktarılması kapitalist sınıf açısından, sermayenin değerinin korunabileceği tek yoldur. Oysa bu yolun sınırları vardır: üretim araçlarının özel mülkiyeti ve farklı sermayeler arasındaki rekabet. Meta üretimine dayalı toplumlarda para-sermayenin aşırı birikimi, metaların aşırı miktarlarda üretilmesinin finans alanındaki yansımasıdır. Dünya ölçeğinde emek tarafından üretilmiş zenginliğe, yani varlıklara dayalı olarak ihraç edilen finansal kağıt toplamı, temsil ettiği varlıkların kendisinden daha büyük olamaz. Bunun nedeni, tekil kapitalistlerin üretim araçları üzerindeki kontrolü başka kapitalistlere kaptırmamak için sonuna kadar uğraşacak, dolayısıyla ellerindeki varlık toplamının sadece küçük bir kısmını finansal alana aktaracak olmasıdır. İşte bu nedenle, sermayenin aşırı birikimi koşullarında, finans piyasalarında mevcut kağıtların toplamı piyasada meta değerlerinin realizasyonu sonucunda oluşan parayı emmeye yetmez. Bu koşullarda para-sermayenin hızla değersizleşmesinin önüne geçebilmek için paranın kredi (borç) olarak akacağı kanallar çoğaltılır.