Türkiye’deki Suriyeli Mülteci İşçileri Konumlandırmak: Mekânsal Ayar, Sermaye ve Devlet

Türkiye’de bir mülteci ya da vatandaşlık statüsü olmadan yaşamlarını sürdürmeyeçalışan Suriyeli mültecilerin önemli bir kısmı yerleştikleri şehirlerde kayıt dışı emeksüreçlerine dâhil olmuş durumdadır. Bu durum, Türkiye’deki Suriyelilerin sadece mülteciya da sığınmacı değil aynı zamanda yerinden edilmiş geçici göçmen işçiler olarak daele alınmasını gerekmektedir. Bu sayede, Türkiye’deki Suriyeliler meselesini, mülteciçalışmaları literatürünün çerçevesiyle sınırlı kalarak ağırlıklı olarak mülteciler ile devletarasındaki hukuki bir ilişki temelinde inceleyen çalışmaların ötesine geçilebilir. Bu çalışma,mültecilerin devlet yanında sermaye sahipleri ve Türkiyeli işçiler ile girdikleri özgülilişkileri çözümlemeye olanak sağlayan bir bakış açısının geliştirilmesi amacıyla batılıkapitalist ve Ortadoğu’daki körfez ülkelerindeki göçmen emek istihdamının işleyişini vebunun sermaye sınıfı için anlamını çözümleme amacıyla da işler kılınan David Harvey’eait “mekansal ayar” (spatial fix) kavramına başvuracaktır. Makale, 2016-2018 yılları arasındaİzmir’de yapılan bir alan çalışmasının bulgularına dayanarak çeşitli sektörlerdeki sermayesahiplerinin ücretlerin daha da baskılanması ve emek süreçleri üzerindeki denetimindaha da artırılmasının önündeki “ulusal” engelleri Suriyeli mültecilerin kayıt dışı istihdamıvasıtasıyla nasıl aştığını “mekânsal ayar” kavramı çerçevesinde göstermeye çalışacak.